Góry Stołowe
Góry Stołowe należą do centralnej niecki śródsudeckiej. Biorą w swe posiadanie też niewielkie fragmenty granitoidowej jednostki Kudowy-Olešnic oraz metamorfiku orlicko-kłodzkiego (tu: bystrzycko-orlickiego). W Górach Stołowych największym zajmowanym obszarem są górnokredowe (cenoman, turon, koniak) skały osadowe niecki śródsudeckiej, w północno-zachodniej części leżące prawie w poziomie, w północno-wschodniej zapadające lekko ku południowi. Skały te tworzą sześć kompleksów skalnych, są to (od dołu):
- margle ilasto-piaszczyste z wkładkami piaskowca ciosowego
- margle ilaste
- piaskowce ciosowe górne
- piaskowce ciosowe dolne
- piaskowce glaukonitowe
Do Polski należy też najdalej wysunięta część na zachodzie gór, pasmo Zawory. Środkowa część gór (pasma Broumovské stěny i Adršpašskoteplické skály) należy do Republiki Czeskiej.
Wschodnia część Gór Stołowych wraz ze Szczelińcem Wielkim położona jest w Polsce, w powiecie kłodzkim.
Pasma
- Właściwe Góry Stołowe (Szczeliniec Wielki 919 m n.p.m.)
- Broumovské stěny (Božanovský Špičák 783 m n.p.m.)
- Adršpašskoteplické skály (Čáp 785 m n.p.m.)
- Wzniesienie Ostaša (700 m n.p.m.)
- Zawory (Róg 712 m n.p.m.)
Góry Stołowe leżą w strefie gdzie oddziaływują masy powietrza, arktycznego, umiarkowanie kontynentalnego, podzwrotnikowego oraz z wyższych warstw atmosfery. W ciągu roku w Górach Stołowych najwięcej jest dni pochmurnych, słonecznych jest znacznie mniej, największe zachmurzenie występuje w okresie jesienno – zimowym, najmniejsze w lecie.
- lato termiczne:
- w kotlinach około 8 tygodni, na wierzchowinie praktycznie nie występuje
- dominujące wiatry: południowo-zachodnie (na wierzchowinie wzrasta udział wiatrów północnych)
- zaleganie śniegu: w partiach szczytowych do 75 dni (w rozpadlinach dłużej), w kotlinach około 50 dni
maksimum opadowe: lipiec, minimum w lutym-marcu, często w grudniu i styczniu
- opady roczne: w kotlinach 800-1000 mm, na wierzchowinie powyżej 1100 mm
- maksimum termiczne: lipiec, średnia temperatura 15,4°C
- minimum termiczne: styczeń, średnia temperatura powietrza -3,2°C
- średnia temperatura roczna 6°C
- czas trwania zimy: 14-16 tygodni
- okres wegetacyjny: nie dłużej niż 27 tygodnie
- w kotlinach rozpoczyna się w drugiej dekadzie kwietnia, na wierzchowinie w trzeciej dekadzie kwietnia
|